In Nederland investeren organisaties elk jaar honderden miljoenen euro’s in leiderschapsontwikkeling. In een oud artikel las ik dat sommige bedrijven per jaar meer dan €250.000 in leiderschapstrajecten pompen. En misschien is dat is niet eens uitzonderlijk. Tegelijkertijd wordt de impact van slecht leiderschap tien jaar geleden al geschat op €1,8 miljard per jaar: verzuim, verloop, verlies van richting en relatie. Het is alleen maar hoger geworden.
En de effectiviteit van al die programma’s?
Nihil. Waarom? Omdat we blijven denken dat alles om het individu gaat.
We richten ons op persoonlijkheidsstijlen, communicatietrucjes, feedbackrondes, modellen. We leren mensen hoe ze zich moeten gedragen behandelen leiderschap alsof het een setje competenties is. Los verkrijgbaar en makkelijk overdraagbaar.
Maar leiderschap vindt plaats binnen een systeem dat zichzelf voortbrengt. Zonder inzicht daarin verandert er niets. Alleen de taal. Of het gedrag op de buitenkant. Wat dus ontbreekt? Systeemdenken. Niet als analyse-instrument, maar als manier van begrijpen hoe de toekomst zich kan ontvouwen.
En dat ontvouwen vraagt gedrag dat we vaak onderschatten of erger nog, zelfs afdoen als kinderlijk. Experimenteren zonder doel. Falen en daar niets van vinden. Spelen met tegenstrijdigheden zonder ze meteen te willen oplossen. Bewegen met wat zich aandient, zonder vooraf te weten waarheen. Regels tijdelijk opschorten om te zien wat er mogelijk wordt. En erbij blijven als het ongemakkelijk wordt.
Dat is geen spelletje. Dat vraagt erom speelsheid serieus te nemen. Want in complexe systemen kun je niet sturen met controle. Wat daar werkt is leren waarnemen hoe betekenis ontstaat. Leiderschap vraagt dan geen ‘stijl’, maar sensitiviteit. Geen techniek, maar relationeel besef. Anders kijken is precies wat alles in beweging brengt.
– – – – – — – – – – – – – –
Hier enkele bronnen. Heb je betere? Geef ze me dan vooral door!
https://boommanagement.nl/artikel/15-symptomen-van-slecht-leiderschap/
https://www.kerewin.eu/pdf/NCD-Leiderschapsonderzoek-Whitepaper