Leiden en begeleiden in complexe tijden
De leergang (bege)leiden in complexe tijden is een diepgaande training voor professionals in het sociale domein. Voor wie nieuwsgierig durft te zijn naar 'wat het betekent mens te zijn' en 'hoe de wereld werkt waarin we leven' volgens de meest recente inzichten uit biologie, systeemdenken en filosofie die laten zien dat werkelijkheid relationeel, dynamisch en niet te controleren is. Het is dé cruciale bouwsteen leiden en begeleiden want hoe je de mens en zijn leefwereld begrijpt, bepaalt wat je ziet, wat je doet en wat er überhaupt mogelijk wordt.
Laten we eerlijk zijn, onze manier van werken met mensen werkt niet meer.
We labelen en classificeren bij de vleet.
De hele dag door verwerken we dossiers, protocollen en formats.
We metselen onze professionele blik dicht met categorieën en criteria.
Gehaast razen we door de week, zonder te zien wat er werkelijk gebeurt.
We vergeten dat onderwijs plaatsvindt in relaties, ruimtes en situaties.
We raken verstrikt in druk en handelingsverlegenheid.
Kortom...
We verliezen verbinding met de ander, de context en ons vakmanschap.
Wat als we weer verbinding zouden maken met wat er écht toe doet?
Dat is waar deze leergang over gaat.

Wat deelnemers zeggen
"Hier is de wereld zo aan toe"
"Dit is lastige theorie maar je weet het zo praktisch te maken"
"Mag dit verplichte kost zijn in sociale opleidingen?"

Voor wie is deze leergang?
Deze leergang is voor professionals die merken dat hun vakmanschap onder druk staat door systemen die eenvoud eisen waar de werkelijkheid complex is.
Docenten en onderwijsprofessionals: Voor wie dagelijks werkt met leren en ontwikkelen en merkt dat de manier waarop je naar leerlingen kijkt direct beïnvloedt wat je ziet, verwacht en mogelijk maakt in de klas.
Teamleiders en directeuren: Voor wie richting geeft aan praktijk en ondersteuning en wil begrijpen hoe aannames over mens en ontwikkeling beleid, keuzes en cultuur sturen.
Jeugdzorgprofessionals, coaches en begeleiders: Voor wie individuen en groepen ondersteunt en wil reflecteren op hoe mensbeelden bepalen wat als probleem, oorzaak of oplossing verschijnt in diagnoses en interventies.
WAT JE IN DEZE OPLEIDING LEERT
- hoe je mensbeeld je waarnemen en handelen sturen.
- hoe de werkelijkheid relationeel ontstaat.
- herkennen welke aannames onder problemen/oplossingen liggen..
- waarnemen wat materiële omstandigheden doen in interacties.
- te kijken zonder direct te willen fixen of optimaliseren
- aanwezig te blijven in spanning en ambiguïteit
- complexiteit niet te reduceren maar ermee te werken
- woorden geven aan relationeel en posthumanistisch denken.
Expeditie Tussenruimte
Het lijkt alsof onze wereld zich op dit moment bevindt tussen het oude 'dat niet meer werkt' en het nieuwe 'dat zich nog niet heeft aangedient. Liminaliteit noemen ze dat met een moeilijk woord. Voor mij voelt het alsof de hele wereld aan het 'tussenen' is.
Het lijkt iets moeilijks. Iets unieks ook. Maar is dat zo?
Als we goed kijken naar hoe het leven werkt.. zien we dan niet overal dat we tussenen? Vandaag is tussen gister en morgen. Mijn buik zit vol van eten waar ik zojuist van genoot en morgen.. ach wel.. ik hoef je niet alles uit te leggen.
In het tussenen ontdek je iets geks. Dat er daar, juist daar, zoveel meer leven zit dan je dacht. Ergens tussen de 'ik snap dit niet' en 'oh, zit het zo!' vindt het leren plaats. Ergens tussen het ontmoeten van de ander en het werkelijk luisteren groeit begrip. Ergens tussen inbreng van perspectieven en het uiteindelijke handelen wordt duidelijk wat nodig en mogelijk is.
Tussenen is niet de leegte tussen twee gebeurtenissen. Het is niet zomaar een wachtverzachter. Het is een ruimte vol zenuwbanen, tintelingen, toevallige ontmoetingen, half afgemaakte zinnen, onverwachte inzichten. Daar waar de tijd rafelig wordt en het zelf wat losser zit. Waar je je vragen niet hoeft af te maken en antwoorden ineens niet meer hoeven. Waar je lichaam het soms eerder weet dan jij. Waar de logica even loslaat en je gewoon… bent. In de tussenheid van complexiteit.
Wat als we tussenen niet langer beschouwen als ongemak, maar als kunst? Als kunde zelfs? Als een manier van samen zijn, van blijven luisteren, van durven wachten tot het zich toont?
Niet steeds verklaren, oplossen, afronden. Maar open blijven, al tastende.
Dan is tussenen geen tussenfase meer. Dan is het... 't leven zelf!


WAT JE IN DEZE OPLEIDING LEERT
- hoe je mensbeeld je waarnemen en handelen sturen
- hoe werkelijkheid relationeel ontstaat
- herkennen welke aannames onder problemen/oplossingen liggen
- besluitvorming te benaderen binnen onzekerheid en complexiteit
- te kijken zonder direct te willen fixen of optimaliseren
- praktijkvragen te onderzoeken met collega professionals
- aanwezig te blijven in spanning en ambiguïteit
- verantwoordelijkheid te nemen zonder alles persoonlijk te maken
- jezelf anders te positioneren als leider, begeleider of docent
- complexiteit niet te reduceren maar ermee te werken
- perspectieven naast elkaar te laten bestaan
- omgaan met momenten waarop er geen duidelijk antwoord of richting beschikbaar is.
- woorden geven aan relationeel en posthumanistisch denken richting anderen.
- waarnemen wat materiële en ruimtelijke omstandigheden doen in interacties.
Oriëntatie
zelfstudie- Toegang tot de (online) leeromgeving met schriftelijke lessen, verhalen, oefeningen etc.
- Inhoudelijke wetenschappelijke theorie over
-
8 groepsvraag- en antwoordsessies om jouw vragen te stellen. -
4 groepsbijeenkomsten, inclusief koffie en thee. - Certificaat van deelname
Aantal plaatsen:
onbeperkt
Verdieping
online programma- Toegang tot de (online) leeromgeving met schriftelijke lessen, verhalen, oefeningen etc.
- 8 groepsvraag- en antwoordsessies om jouw vragen te stellen.
-
4 groepsbijeenkomsten, inclusief koffie en thee. - Certificaat van deelname
Aantal plaatsen:
Maximaal 40
Intensief
online + live programma- Toegang tot de (online) leeromgeving met schriftelijke lessen, verhalen, oefeningen etc.
- 8 groepsvraag- en antwoordsessies om jouw vragen te stellen.
- 4 groepsbijeenkomsten, inclusief koffie en thee.
- Certificaat van deelname
Aantal plaatsen:
Maximaal 12 per groep
DATA EN
Deze opleiding wordt nog gepland.
Adres
De vier fysieke bijeenkomsten in de speelse variant vinden plaats in een vaste groep van maximaal 12 deelnemers en gaan door in Het Huis van Morgen aan de Zomertaling 27 te Wijchen (vlakbij Nijmegen, aan het spoor). De bijeenkomsten worden in het najaar georganiseerd.
Er is een (optionele) online kennismakingsbijeenkomst op (nog te kiezen datum) voor deelnemers aan de online en hybride variant.
Ik gun iedereen een opleiding of training bij Xandra van Hooff ツ. Maar ze zijn niet geschikt voor iedereen. Wel als jij een serieus persoonlijk proces wil doorlopen met een onbekend eindpunt.
Ik begreep al jaren hoe het leven werkt. Dacht ik. Tot Xandra's opleiding mij met elke cel van mijn lichaam liet voelen wat flow is. Met Xandra ben je niet aan het werk. Ze laat je weer thuis komen. Ik kan niet wachten om anderen dit ook de mogen laten ervaren.
Wat een goede beslissing was het om me in te schrijven voor deze opleiding! Het is fenomenaal hoe Xandra iedere deelnemer de kans geeft om te experimenteren. Ze verbaast je en laat je voelen hoe het is om vanuit je hoofd, je hart en je lichaam te reageren. Gaandeweg begin ik het door te krijgen, mede door de tussentijdse reflectie en de prachtige map waarin alle oefeningen, met achtergronden beschreven staan.
Werkelijk levensveranderend, energieboosterend, onderdompelend en bovenkomend. Heb je ruimte in je leven, gun dit dan aan jezelf. Voel je die ruimte niet, dan heb je dit nodig!
Wat is de inhoud van deze leergang?
DIT WORDT NOG AANGEPAST
Klik op + om meer te lezen.
Blok 1: Stap in een andere wereld
Welkom in de wereld van gekkigheid. Daar waar rebellen, komieken, impro-spelers, bullshitters, vrolijke provocateurs, anarchisten, leveranciers van onzin, vrije geesten en mensen die de dingen gewoon ‘anders zien’ verblijven. In dit land ervaar je speelruimte in de regels, wordt alles wat ‘moet’ bijeengehouden door een stuk plakband en ontdek je hoe je moeiteloos zichtbaar kunt zijn in een onzichtbaar luciferdoosje. Het is het land voor degenen waarvan Steve Jobs zei: ‘degenen die gek genoeg zijn om te denken dat ze de wereld kunnen veranderen, zijn degenen die dat wel doen’. Een land dat jou van harte welkom heet.
In dit eerste blok verkennen we het theaterpodium als metafoor voor het leven, jouw lichaam als metafoor voor je innerlijke theater, én dat wat het ‘drama’ laat ontstaan: de drie principes (bewustzijn, creatieve denkkracht en levensenergie) die alles wat jij ervaart in dit leven mogelijk maken.
We verbinden dit met de achtergrond van het posthumanisme, het denkkader dat in deze opleiding centraal staat. Dat betekent: weg van het idee van een geïsoleerd, autonoom individu, naar het besef dat wij altijd verweven zijn met anderen, met technologie, met materialen, met de ecologie waar we deel van uitmaken. Posthumanisme nodigt uit tot een vloeibaar mensbeeld, waarin identiteit en betekenis niet vooraf vaststaan maar steeds opnieuw worden gevormd in interactie.
In de lesmap vind je achtergrondinformatie, voorbeelden en verhalen die deze shift laten zien. Je gaat merken dat, als dit eenmaal indaalt, je ook ‘thuis’ kunt zijn in die andere wereld, de wereld waarin fouten uitnodigingen worden, regels poreus zijn en creatie altijd begint in het hier en nu.
Blok 2: De netwerken in ons hoofd
Welkom in de ruimte waar woorden nieuwe vrienden maken. Waar een metafoor ineens besluit om een grap te worden en betekenis als vanzelf ontstaat. Hier ontdekken we dat het talige denken niet alleen iets is dat wij gebruiken, maar dat het ook met ons speelt... zachtjes trekt aan je gedachten, je laat lachen, je soms zelfs in een fuik van logica lokt.
We gaan dat thema speels verkennen met de Relational Frame Theorie (RFT) onder onze arm. Een theorie die laat zien dat wij als mensen eindeloos verbanden leggen tussen dingen, dat een theekop ineens over oma kan gaan, dat een regenbui kan voelen als een gesprek, en dat een grap soms meer waarheid bevat dan een beleidsnotitie.
Je ontdekt hoe één woord, in een nieuwe context, een compleet ander landschap opent. En je voelt wat er gebeurt als betekenis loskomt van de vaste lijntjes. Dingen die je misschien thuis uitprobeert bij de ontbijttafel, of midden in een teamoverleg. Want zodra je eenmaal ziet dat taal beweegt, kun je er niet meer naar kijken alsof het stilstaat.
Blok 3: Ons magische zenuwstelsel
Welkom in het deel van de reis waar het spel niet alleen buiten ons, maar ook in ons lichaam gebeurt. Waar je eigen zenuwstelsel het toneel is en elke spier, ademhaling en hartslag een rol speelt.
Wanneer we spelen, onze inner playmaker vrijlaten, zullen we merken dat het soms ineens stokt. Het plezier eruit. De flow weg. Alsof er achter de coulissen van ons lijf een storm losbarst: emoties die je vanbinnen om de oren slaan, spanning in je schouders, een adem die hoger kruipt. Dat is geen teken dat je hebt gefaald... het is het volgende bedrijf van het toneelstuk.
We gebruiken spel, beweging en lichaamssensaties om je zenuwstelsel te leren lezen als een script dat je kunt herinterpreteren. Want jij wilt niet verlegen met het leven flirten, schalks tussen je wimpers door lonken naar je dromen, hopend op het beste. Jij wilt in actie schieten. Met je neus in de wind. Dansen met je angsten. Verlangen naar alles dat in het verlengde ligt van jouw volgende stap. Volmaaktheid ervaren in imperfectie en overvloed in schaarse tijden. Oordeelloos in het leven staan. Het leven door je heen laten stromen. Onbevangen. Vrij.
Geen perfect fantasieleven. Het échte leven. Druipend van liefde, verbinding en waarheid. Gevuld met kleine succesjes, teleurstellingen en oncharmante lessen. En daar niet langer bang voor zijn.
In de lesmap vind je handvatten theorie over het autonome én het enterische zenuwstelsel, vertaald naar speelse oefeningen. Zo wordt je lichaam een bondgenoot in plaats van een obstakel, en je zenuwstelsel een creatieve partner in het spel van je leven.
Blok 4: Kiezen voor flow
Het leven is niet wat er gebeurt. Het leven is. Geen to-dolijst die je afvinkt, geen project met een strakke deadline, geen optelsom van prestaties en momenten. Het is een stroom. Een veld. Een voortdurende dans waarin jij één van de dansers bent, maar nooit de enige.
Dit is hét opleidingsthema voor wie niet enkel buiten de box wil denken, maar de box opvouwt tot een papieren bootje en het laat drijven op de rivier. Voor wie niet alles wil beheersen, maar durft te volgen waar het water stroomt. Het gaat over flow — die staat waarin tijd oplost, je handelen moeiteloos wordt, en je volledig opgaat in wat je doet.
We gaan onderzoeken hoe je jezelf kunt afstemmen op die stroom. Niet door harder te werken of meer te plannen, maar door te luisteren naar de subtiele aanwijzingen in je lijf, je omgeving, en de interacties die zich aandienen. We spelen met ritme: wanneer versnelt de stroom? Wanneer voel je weerstand? Wanneer is het tijd om stil te vallen en te wachten tot de volgende golf je oppakt?
Vanuit het posthumanistische perspectief kijken we naar flow als iets dat niet alleen in jou zit, maar in de relatie tussen jou, de ander, de materialen, de ruimte, het weer, de geluiden om je heen. Flow is een samenspel. Een choreografie die je niet alleen uitvoert, maar die je samen creëert met alles wat meespeelt.
We gaan dit ervaren via improvisatie, micro-oefeningen en onverwachte interventies. Soms zetten we een scène stil om te voelen wat er gebeurt als de stroom onderbroken wordt. Soms gooien we er juist chaos in om te zien hoe de stroom zich herpakt. Je ontdekt dat meebewegen niet betekent dat je passief bent, maar dat je actief luistert, voelt, kiest — en toch openlaat wat komen gaat.
In de lesmap vind je verdieping over flow, met voorbeelden uit sport, kunst, onderwijs en zorg. En je vindt er speelse opdrachten die je meenemen in het oefenen van deze staat, zodat je niet alleen over flow leert, maar erin durft te stappen, midden in het leven.
Blok 5: Pure verwondering
Hier, in dit blok, stappen we een landschap binnen waar de lijnen niet recht lopen, maar zich vertakken, kruisen en opnieuw verbinden. Een landschap van systemen, als levende netwerken waarin jij, ik, de stoelen, de beleidsstukken, het weer en zelfs dat ene kopje koffie allemaal meespelen.
We gaan naar de systeemtheorie. Niet om netjes op een flipover cirkeltjes en pijltjes te tekenen, maar om te ervaren hoe alles altijd al verbonden is. Hoe één kleine beweging op één plek iets kan laten verschuiven op een totaal andere plek. Hoe patronen zichzelf herhalen, tenzij er iemand zachtjes een draadje lostrekt en het web uitnodigt tot een nieuwe vorm.
In de oefenruimte gaan we vooral verkennen, vrij van oordelen en meningen. Vrij van goed en fout. Voorbij wat niet hoort of niet kan. Verkennen van wat er in ritme, beweging en kleine veranderingen verschuift.
Je zult merken dat, als je eenmaal begint te zien hoe het web werkt, je niet meer terug kunt naar het idee van losse, op zichzelf staande onderdelen. Alles hangt samen. Altijd.
Blok 6: Verbinding en overvloed
We willen allemaal leven in het moment. Reageren op alles wat we tegenkomen met nieuwsgierigheid, met verwondering. Zien wat er gebeurt, zonder meteen te duwen of te trekken.
Maar soms... in een onverwachte moment, slaat kwetsbaarheid toe. In dit blok onderzoeken we de sociale en culturele scripts die ons handelen sturen: schuld, schaamte, straf en beloning. We kijken hoe ze in systemen zijn ingebouwd en hoe ze in ons lichaam en onze interacties opduiken.
En we oefenen met hoe het anders kan. Hoe verbinding er altijd is, hoe we samen nieuwe mogelijkheden kunnen laten ontvouwen. Het pad dat we hier betreden is ongekend. Het krijgt vorm vanuit de actie die volgt op de combinatie van wens, vertrouwen en overvloed. Wens omdat er iets in je is dat wil bewegen. Vertrouwen omdat je bereid bent om te stappen zonder de hele route te kennen. En overvloed omdat je ziet dat het web al vol is van mogelijkheden, zelfs als niet alles meteen zichtbaar is.
Blok 7: Spelen met Zijn
Innoveren is improviseren. Het is durven stappen zetten zonder het hele pad te kennen, en toch voelen dat je voeten altijd ergens landen.
Durf jij te leven met nieuwsgierigheid in het land der ongekende mogelijkheden? Hier is een plek om nieuwsgierig te zijn. Een plek waar jouw gevoelens niet op de achterbank hoeven, maar voorin zitten, met hun handen aan het stuur.
Improvisatie is een choreografie die ontstaat in het samenspel tussen jou, de ander, de ruimte, de omstandigheden, de materialen om je heen. Het is niet iets voor goede acteurs want elk goed gesprek is al een innovatie. Daar waar je dingen hebt gezegd waarvan je geen idee had dat je dát ging zeggen en dingen vroeg waarvan je geen idee had waarom je die vroeg.
Innoveren is op dezelfde wijze niets meer (en niets minder) dan goed luisteren naar de organisatie, het systeem, het netwerk, en precies dát doen wat op dat moment zin heeft.
We sluiten de opleiding, of deze reis, daarom ook niet af met dit blok, maar openen hem juist. Want als je eenmaal hebt gevoeld hoe het is om jezelf op een speelse manier serieus te nemen, kun je niet meer terug naar alleen maar plannen maken. Dan wéét je dat verandering begint met elke een eerste stap, ademhaling of blik. En dat het ook altijd weer opnieuw kan beginnen.


CRKBO geregistreeerd
De Wereld van Morgen is dankzij een positieve toetsing door het Centrum voor Post Initieel Onderwijs (CPION) opgenomen in het Centraal Register Kort Beroeps Onderwijs (CRKBO). Dit register bevat een lijst van instellingen die voldoen aan de Kwaliteitscode voor Opleidingsinstellingen voor Kort Beroepsonderwijs. Een opname in dit register heeft als voordeel dat de diensten van De Wereld van Morgen zijn vrijgesteld van BTW-heffing. Op de factuur van een opleiding zie je dan ook geen BTW terug.