Achtergrond van de oefening “Muziek”

Het filosofische concept van materiële verbeelding laat zien dat ervaring niet alleen in ons hoofd plaatsvindt, maar mede wordt gevormd door hoe ons lichaam en de omgeving met elkaar in wisselwerking staan. Muziek lijkt iets wat ‘van buitenaf’ komt en een effect op je stemming heeft, maar hoe je de klanken ervaart, is niet los te zien van de manier waarop jij luistert en hoe je je beweegt in de wereld.

In deze oefening ontdek je dat luisteren geen passieve handeling is, maar een dynamisch proces waarin jij en de muziek samen de ervaring vormgeven. Door bewust af te wisselen tussen luisteren met je ‘buitenoor’ en je ‘binnenoor’, merk je hoe klanken niet alleen ‘bestaan’, maar zich steeds anders ontvouwen afhankelijk van hoe je erbij aanwezig bent.

De opdracht

Muziek beïnvloedt je stemming, daar ben je het ongetwijfeld mee eens. Maar hoe verschillend je sensaties kunnen zijn binnen één nummer, of hoe muziek je manier van waarnemen verandert, is je misschien nog niet zo opgevallen.

Voor deze opdracht kies je een nummer dat je niet mee kunt zingen, dus een stuk in een voor jou onbekende taal of een instrumentaal muziekstuk. Zo houd je je denkende brein zo veel mogelijk buiten deze speurtocht en laat je je leiden door wat je waarneemt in het moment, in plaats van door herinneringen.

Stap 1: Binnen en buiten luisteren
Zet het muziekstuk op en wissel je aandacht af:

• Luister met je buitenoor: welke klanken en instrumenten hoor je? Hoe is het ritme? Wat valt er op in de structuur van de muziek?
• Luister met je binnenoor: welke gevoelens roept het op? Welke lichamelijke sensaties merk je? Verandert je ademhaling?

Schrijf onophoudelijk op wat je hoort, voelt en ervaart. Wissel enkele keren tussen buiten- en binnenluisteren.

Stap 2: Muziek en beweging
Zet je koptelefoon op of doe oortjes in en neem de muziek mee naar buiten. Sta stil of loop langzaam en ervaar hoe je de wereld waarneemt met de muziek.

• Wat valt je op wanneer je met je buitenoor luistert? Hoe beïnvloedt de muziek wat je ziet? Verandert de manier waarop je je omgeving waarneemt?
• Wat gebeurt er wanneer je weer overschakelt naar je binnenoor? Welke sensaties komen nu naar voren? Wat ervaar je anders?

Door bewust te spelen met je focus ontdek je dat muziek en waarneming geen losstaande ervaringen zijn, maar samen een steeds veranderende dynamiek vormen. De wereld is niet ‘vast’, hoe jij luistert en beweegt bepaalt hoe ze zich aan je laat zien, met de muziek als deel van de ervaring.